Kamulaştırma davalarında taşınmazın bedeli dava tarihi esas alınarak belirlenmekte, ancak yargılama sürecinin uzun sürmesi nedeniyle belirlenen bedelin ödeme tarihine kadar önemli ölçüde değer kaybetmesi uygulamada sıkça tartışma konusu olmaktadır.

Anayasa Mahkemesi de bu konuda verdiği kararlarında, kamulaştırma bedelinin uzun süren yargılama nedeniyle enflasyon karşısında değer kaybetmesi ve bu süre için faiz uygulanmaması hâlinde mülkiyet hakkının ihlal edilebileceğini değerlendirmektedir.

Başvuruya Konu Olay

İncelenen başvuruda başvurucu, maliki olduğu taşınmazın kamulaştırılması nedeniyle açılan bedel tespiti ve tescil davasında kamulaştırma bedelinin gerçek değerinin altında belirlendiğini, ayrıca dava tarihine göre belirlenen kamulaştırma bedelinin yargılama süresince faiz işletilmeksizin ödenmesi nedeniyle mülkiyet hakkı ile adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

Anayasa Mahkemesinin Değerlendirmesi

Anayasa Mahkemesi, adil yargılanma hakkına ilişkin şikâyeti açıkça dayanaktan yoksun bularak kabul edilemez olduğuna karar vermiştir.

Buna karşılık Mahkeme, mülkiyet hakkına ilişkin incelemesinde, kamulaştırma bedelinin dava tarihinde belirlenmesine rağmen uzun yargılama süreci boyunca herhangi bir faiz uygulanmaksızın ödenmesinin, bedelin ekonomik değerinin azalmasına yol açtığını değerlendirmiştir.

Mahkemeye göre, kamulaştırma bedelinin enflasyon karşısında uğradığı değer kaybının giderilmemesi, taşınmaz malikine olağan dışı ve aşırı bir külfet yükleyebileceğinden mülkiyet hakkının ihlaline neden olabilmektedir.

Uygulama Bakımından Önemi

Anayasa Mahkemesinin bu yöndeki kararları, kamulaştırma bedelinin yalnızca miktarının doğru belirlenmesinin yeterli olmadığını, aynı zamanda hak sahibine ödendiği tarihte gerçek ekonomik değerini koruyacak şekilde ödenmesinin de mülkiyet hakkının bir gereği olduğunu ortaya koymaktadır.

Bu nedenle, özellikle uzun süren kamulaştırma davalarında kamulaştırma bedelinin değer kaybına uğrayıp uğramadığı ve bu kaybın giderilip giderilmediği her somut olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirilmelidir.

Sonuç

Anayasa Mahkemesinin bu yöndeki kararları, kamulaştırma bedelinin yalnızca doğru şekilde belirlenmesinin yeterli olmadığını; bedelin hak sahibine ödendiği tarihte gerçek ekonomik değerini korumasının da mülkiyet hakkının korunması bakımından önem taşıdığını ortaya koymaktadır.

Bu kapsamda, uzun süren kamulaştırma davalarında kamulaştırma bedelinin enflasyon karşısında değer kaybetmesi ve bu kaybın faiz veya benzeri bir yöntemle giderilmemesi, somut olayın özelliklerine göre mülkiyet hakkı yönünden değerlendirilmesi gereken bir husus olarak karşımıza çıkmaktadır.

Kamulaştırma davaları, kamulaştırma bedelinin tespiti, kamulaştırma bedeline faiz uygulanması ve mülkiyet hakkına ilişkin uyuşmazlıklar hakkında detaylı bilgi almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.